Rolland ju w tysic dziewiset trzydziestym czwartym roku popiera powstanie robotnikw w Austrii, w latach hiszpaskiej wojny domowej opowiada si po stronie frontu ludowego, potpiajc zbrojn interwencj hitlerowskich Niemiec i faszystowskich Woch. Rozmowy z emigrantami pozwalaj mu zauway w modej republice hiszpaskiej zjawiska nasuwajce porwnania z ZSRR. W jednym z jego listw czytamy: [&] 